'Khúc Thụy Du' - từ ý thơ đến bản nhạc tình bất hủ

'Khúc Thụy Du' do nhạc sĩ Anh Bằng phổ từ thơ Du Tử Lê, không còn vẻ bi thương như tác phẩm gốc mà toát lên vẻ đẹp của tình yêu đôi lứa. 

Nhà thơ Du Tử Lê qua đời ngày 7/10 tại Mỹ. Sinh thời, ông có hơn 300 tác phẩm thơ được phổ nhạc. Trong số đó, Khúc Thụy Du là bài nổi tiếng nhất. Bài thơ ra đời năm 1968, khi ông 26 tuổi, sống ở TP HCM. Bản gốc Khúc Thụy Du dài hơn 100 câu, khi in trên tạp chí bị cắt hai phần ba, tác giả sau này cũng không còn nhớ được bài thơ gốc nên sử dụng văn bản đã lược đi để in sách.

Khi còn sống, nhà thơ chia sẻ bài thơ là kỷ niệm tình yêu giữa ông và một sinh viên ngành dược. Ông đã lấy tên đệm của cô gái - Thụy, cộng với chữ đầu trong bút danh của mình - Du - làm nhan đề. Cảm hứng buồn thương là sợi dây xuyên suốt tác phẩm: 'Nó như một cộng nghiệp hay chung một tai họa, một tuyệt lộ', Du Tử Lê từng nói.

Nhà thơ Du Tử Lê. Ảnh: Nguyễn Đình Toán.

Nhà thơ Du Tử Lê. Ảnh: Nguyễn Đình Toán.

'Tuổi đời còn trẻ nhưng khi chứng kiến đất nước trong thời chiến tranh, loạn lạc, nhà thơ bật ra những suy tư nặng trĩu về cuộc đời. Câu chữ trong thơ ông chứa đựng nhiều khắc khoải, lột tả tâm trạng mòn mỏi của thi sĩ. Đoạn một của bài thơ vì thế có nhiều hình ảnh u ám, gợi liên tưởng đến cái chết thông qua hình ảnh chim bói cá', nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên nói. 

như con chim bói cá
trên cọc nhọn trăm năm
tôi tìm đời đánh mất
trong vụng nước cuộc đời

như con chim bói cá
tôi thường ngừng cánh bay
ngước nhìn lên huyệt lộ
bầy quạ rỉa xác người
(của tươi đời nhượng lại)
bữa ăn nào ngon hơn
làm sao tôi nói được

Trên nền bối cảnh u ám, đoạn hai tác phẩm nói về tình yêu của những người trẻ với những khát khao cháy bỏng giữa dòng đời nhiều bất an, xáo trộn. Ông liên tiếp đặt ra những câu hỏi không lời đáp, thể hiện khát khao gắn kết trong tình yêu. 

vì sao mình yêu nhau
vì sao môi anh nóng
vì sao tay anh lạnh
vì sao thân anh rung
vì sao chân không vững
vì sao anh van em... 

Thụy ơi và Thụy ơi
không còn gì có nghĩa
ngoài tình anh tình em
đã ướt đầm thân thể

Bài thơ Khúc Thụy Du

Nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên nhận xét: 'Tác phẩm thể hiện phong cách ngôn ngữ đặc trưng của Du Tử Lê, nhiều day dứt, tuyệt vọng. Ngoài gửi gắm mong ước cuộc tình kéo dài mãi mãi kể cả khi chết đi, bài thơ là tiếng cảm thán về số phận hữu hạn, mong manh của mỗi người. Khi được thổi hồn bằng ngôn ngữ âm nhạc, tác phẩm có chiều sâu, dễ đi vào lòng người hơn'.

Nhạc sĩ Anh Bằng lấy nhiều câu trong đoạn hai, đồng thời sáng tạo thêm một số ý để phổ nhạc. Ông lược bỏ những ý thơ tang tóc, giữ lại những hình ảnh đẹp, lãng mạn. Ca khúc của Anh Bằng vẫn vương vất những nỗi ám ảnh của Du Tử Lê nhưng nhẹ nhàng hơn, tựa như một giấc mộng nửa hư nửa thực. Khung cảnh chiến tranh, chết chóc trong bài thơ lùi xa, chỉ còn lại bức tranh tình yêu đôi lứa. 

Tuấn Ngọc hát "Khúc thuỵ du"
 
 

Tuấn Ngọc hát 'Khúc Thụy Du'. Video: Media Max.

Anh là chim bói cá
Em là bóng trăng ngà
Chỉ cách một mặt hồ
Mà muôn trùng chia xa

Hình ảnh ánh trăng, mặt hồ gợi sự vỡ vụn, chia ly. Một làn sóng động cũng khiến ánh trăng tan vỡ. Ám ảnh về sự mong manh trong tình yêu còn được thể hiện qua cảm xúc mê đắm của nhân vật trữ tình. Dù trải qua nhiều đau khổ, tác giả vẫn cảm nhận tình yêu 'êm ái và ngọt ngào'. 

Hãy nói về cuộc đời
Tình yêu như lưỡi dao
Tình yêu như mũi nhọn
Êm ái và ngọt ngào

Bản nhạc bài Khúc thuỵ du. 

Văn bản ca khúc 'Khúc Thụy Du'.

Tình yêu trong Khúc Thụy Du của Anh Bằng mãnh liệt, đắm say. Nhân vật trữ tình sẵn sàng vượt qua định mệnh ngang trái để tận hiến. Bài hát được sáng tạo thêm câu hỏi tu từ: 'Cắt đứt cuộc tình đầu. Thuỵ bây giờ về đâu', khắc họa rõ thêm sự day dứt dành cho nửa kia trong tình yêu.

Ca khúc được viết theo nhịp 3/4, chậm rãi và sâu lắng với nhiều đoạn luyến láy tình tứ. Giọng hát giàu chất tự sự của Tuấn Ngọc giúp ca khúc dễ đi sâu vào lòng người. Khi thưởng thức Khúc Thụy Du, người nghe chìm đắm trong nhiều câu hỏi về thân phận con người, những điều đã đánh mất trong cuộc sống, sự mong manh, hữu hạn của tình yêu...

Một số khán giả từng nhận xét ca khúc không truyền tải hết nội dung trong bài thơ của Du Tử Lê. Tuy nhiên, nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên cho rằng: 'Nhạc sĩ cũng là một độc giả. Khi đọc bài thơ, họ phổ nhạc theo cảm nhận của riêng mình. Trong trường hợp này, Anh Bằng không làm mất đi tinh thần của văn bản gốc. Ngược lại, ca khúc đã mang tác phẩm đến gần hơn với độc giả, đồng thời khiến họ cảm nhận sâu sắc ý nghĩa của áng thơ Du Tử Lê. Đó là sự tương hỗ giữa thơ và nhạc'.

Hà Thu

Nguồn: Báo xác minh

Tin khác

Khán giả sốc khi Văn Mai Hương úp mở thông tin lễ cưới chỉ để PR

Khán giả sốc khi Văn Mai Hương úp mở thông tin lễ cưới chỉ để PR

Tại sao ban đêm mắt động vật sáng xanh khi chiếu đèn?

Tại sao ban đêm mắt động vật sáng xanh khi chiếu đèn?

Những mùa bão quét qua nhà giàn DK1

Những mùa bão quét qua nhà giàn DK1

Vì sao câu ‘thế bạn nói xem sao mình phải trả lời bạn’ viral trên mạng

Vì sao câu ‘thế bạn nói xem sao mình phải trả lời bạn’ viral trên mạng

Trung vệ hay nhất của tuyển Đức nghỉ hết mùa

Trung vệ hay nhất của tuyển Đức nghỉ hết mùa

Bị phản bội, người Kurd ném khoai tây vào lính Mỹ đang rút đi

Bị phản bội, người Kurd ném khoai tây vào lính Mỹ đang rút đi

Thói truy hoan với tiệc sex và sự keo kiệt khó tin của giới siêu giàu

Thói truy hoan với tiệc sex và sự keo kiệt khó tin của giới siêu giàu

Thanh Thanh Hiền: 'Chồng yêu thương con riêng của tôi'

Thanh Thanh Hiền: 'Chồng yêu thương con riêng của tôi'

Nam chính MV Kaity Nguyễn có thần thái cuốn hút, body 6 múi

Nam chính MV Kaity Nguyễn có thần thái cuốn hút, body 6 múi

Những tài tử Hong Kong luôn được yêu mến nhất màn ảnh

Những tài tử Hong Kong luôn được yêu mến nhất màn ảnh

Nghĩa trang minh chứng tình bạn vượt cái chết giữa người và thú cưng

Nghĩa trang minh chứng tình bạn vượt cái chết giữa người và thú cưng

Cậu bé 7 tuổi cứu hàng xóm khỏi vụ hỏa hoạn

Cậu bé 7 tuổi cứu hàng xóm khỏi vụ hỏa hoạn

Tạo phôi thai chuột không cần trứng và tinh trùng

Tạo phôi thai chuột không cần trứng và tinh trùng

Australia buộc tỷ phú Trung Quốc nộp 140 triệu USD tiền thuế

Australia buộc tỷ phú Trung Quốc nộp 140 triệu USD tiền thuế

Kiều Loan thi trang phục dân tộc

Kiều Loan thi trang phục dân tộc

Chồng đâm chết vợ sau khi xin 5 triệu đồng không được

Chồng đâm chết vợ sau khi xin 5 triệu đồng không được

Nữ nghị sĩ bị nghi thuê 8 'bản sao' thi hộ

Nữ nghị sĩ bị nghi thuê 8 'bản sao' thi hộ

Karik viết tâm thư cho Đàm Phương Linh

Karik viết tâm thư cho Đàm Phương Linh

Tạm đình chỉ trưởng công an xã Đặng Văn Em,nổ súng làm thủng bụng người bắt chuột

Tạm đình chỉ trưởng công an xã Đặng Văn Em,nổ súng làm thủng bụng người bắt chuột

Barca nhắm tiền đạo từng gãy mũi tại Mỹ Đình để thay Suarez

Barca nhắm tiền đạo từng gãy mũi tại Mỹ Đình để thay Suarez

Xuất hiện kẻ ngáo đá ném ruột cá vào trụ sở công an

Xuất hiện kẻ ngáo đá ném ruột cá vào trụ sở công an

Talk show về bình luận ác ý bị dừng phát sóng sau cái chết của Sulli

Talk show về bình luận ác ý bị dừng phát sóng sau cái chết của Sulli

Phát hiện nghi phạm giết bảo vệ bảo hiểm xã hội đã bỏ trốn ra Hà Nội

Phát hiện nghi phạm giết bảo vệ bảo hiểm xã hội đã bỏ trốn ra Hà Nội

Đà Nẵng xuất hiện bơm tạp chất tăng trọng cho tôm hùm

Đà Nẵng xuất hiện bơm tạp chất tăng trọng cho tôm hùm

Lý do TP.HCM xây mới, di dời hàng loạt chung cư chờ sập

Lý do TP.HCM xây mới, di dời hàng loạt chung cư chờ sập

Karik viết tâm thư cho người yêu cũ Đàm Phương Linh

Karik viết tâm thư cho người yêu cũ Đàm Phương Linh

Quốc hội Anh chặn bỏ phiếu thỏa thuận Brexit của ông Boris Johnson

Quốc hội Anh chặn bỏ phiếu thỏa thuận Brexit của ông Boris Johnson

Thổ Nhĩ Kỳ cáo buộc phương Tây ủng hộ khủng bố

Thổ Nhĩ Kỳ cáo buộc phương Tây ủng hộ khủng bố

Câu chuyện lạc quan của những người cô đơn trong thành phố

Câu chuyện lạc quan của những người cô đơn trong thành phố

Nguyên nhân PGS.TS Đào Đức Doãn lý giải việc loại SGK Đạo đức Công nghệ Giáo dục

Nguyên nhân PGS.TS Đào Đức Doãn lý giải việc loại SGK Đạo đức Công nghệ Giáo dục

Tuyển futsal Việt Nam thắng thuyết phục Australia 2-0

Tuyển futsal Việt Nam thắng thuyết phục Australia 2-0

Hoàng quý phi Thái Lan bị tước mọi danh hiệu

Hoàng quý phi Thái Lan bị tước mọi danh hiệu

Chiêu trò mới của 9X giấu ma túy trong khẩu trang để bán kiếm lời

Chiêu trò mới của 9X giấu ma túy trong khẩu trang để bán kiếm lời

Ronaldo mơ ăn 3 cùng Juventus mùa này

Ronaldo mơ ăn 3 cùng Juventus mùa này

Phát hiện kẻ giả danh cán bộ quản lý thị trường lừa mua tài liệu

Phát hiện kẻ giả danh cán bộ quản lý thị trường lừa mua tài liệu

Chanh, dầu dừa sẽ trị mụn hiệu quả hay làm da mặt bạn xấu thêm?

Chanh, dầu dừa sẽ trị mụn hiệu quả hay làm da mặt bạn xấu thêm?

Vinasun lãi lớn nhờ quảng cáo trên taxi và thanh lý xe

Vinasun lãi lớn nhờ quảng cáo trên taxi và thanh lý xe

Trung Quốc Ông nội đến nhận cháu trai được cứu lên từ mộ

Trung Quốc Ông nội đến nhận cháu trai được cứu lên từ mộ

Xuất hiện bụi mịn từ Trung Quốc, Mông Cổ làm ô nhiễm không khí Hàn Quốc tăng vọt

Xuất hiện bụi mịn từ Trung Quốc, Mông Cổ làm ô nhiễm không khí Hàn Quốc tăng vọt

Cẩn thận rước họa vì thẩm mỹ

Cẩn thận rước họa vì thẩm mỹ

Việt Nam thắng Australia ở giải futsal Đông Nam Á

Việt Nam thắng Australia ở giải futsal Đông Nam Á

Nhóm học sinh nữ đánh bạn ở Bình Dương chỉ vì màu sắc đôi giày

Nhóm học sinh nữ đánh bạn ở Bình Dương chỉ vì màu sắc đôi giày

Chanathip phải chụp cộng hưởng từ 10 lần trong 5 tháng qua

Chanathip phải chụp cộng hưởng từ 10 lần trong 5 tháng qua

Phát hiện con đường lát đá 2.000 năm tuổi

Phát hiện con đường lát đá 2.000 năm tuổi

Mua được đất nhờ bỏ bằng Đại học đi bán nước mía

Mua được đất nhờ bỏ bằng Đại học đi bán nước mía

Viên ngọc trai cổ nhất thế giới

Viên ngọc trai cổ nhất thế giới

Cô gái khiếm thị đi du lịch Hàn Quốc một mình

Cô gái khiếm thị đi du lịch Hàn Quốc một mình

TWICE không ngại hoá thân thành Thần Đèn, tiên hắc ám dịp Halloween

TWICE không ngại hoá thân thành Thần Đèn, tiên hắc ám dịp Halloween

Trung Quốc chỉ trích Mỹ kích động cách mạng màu

Trung Quốc chỉ trích Mỹ kích động cách mạng màu

Lý do thành viên T-Ara kết hôn sớm

Lý do thành viên T-Ara kết hôn sớm

Lý do nhiều khán giả không được vào xem trận futsal Việt Nam - Australia

Lý do nhiều khán giả không được vào xem trận futsal Việt Nam - Australia

Người tình của tỷ phú Jeff Bezos hoàn tất việc ly hôn

Người tình của tỷ phú Jeff Bezos hoàn tất việc ly hôn

Vua Thái tước mọi chức vị của hoàng quý phi vì 'bất trung thành'

Vua Thái tước mọi chức vị của hoàng quý phi vì 'bất trung thành'

Điểm khác biệt của LMHT Tốc chiến với 'game quốc dân' Liên Quân Mobile

Điểm khác biệt của LMHT Tốc chiến với 'game quốc dân' Liên Quân Mobile

'Thị trường hàng hóa công là miếng bánh béo bở'

'Thị trường hàng hóa công là miếng bánh béo bở'

Ảnh đế Trung Quốc hát rong, ăn xin ngoài đường

Ảnh đế Trung Quốc hát rong, ăn xin ngoài đường

Con hẻm mang tên Nước Tiểu nhưng chỉ thơm mùi đồ ăn

Con hẻm mang tên Nước Tiểu nhưng chỉ thơm mùi đồ ăn

Hoạt động 'thỉnh vong' không đúng tinh thần Phật giáo

Hoạt động 'thỉnh vong' không đúng tinh thần Phật giáo

Kylie Jenner khoe vòng 3 quá khổ trong sinh nhật Kim Kardashian

Kylie Jenner khoe vòng 3 quá khổ trong sinh nhật Kim Kardashian

Chuyên gia giải mã âm thanh giao tiếp của cá nhà táng

Chuyên gia giải mã âm thanh giao tiếp của cá nhà táng